Opdracht

Voederhuisje

In deze les ga je een voederhuisje maken van hout. In de winter hebben vogels het moeilijk, omdat er minder eten te vinden is. Met jouw voederhuisje help je ze de koude maanden door. Je krijgt losse plankjes die je zelf op maat zaagt en daarna in elkaar schroeft tot een echt huisje. Je buigt een pinnetje zodat er een appel op kan prikken en je lijmt het laatste stukje op het dak vast. Aan het einde van de les neem je jouw voederhuisje mee naar huis of zet je het in de schooltuin, zodat vogels er lekker van kunnen eten.

Kun jij rekenen met milimeters?

Wat weet je over vogels?

Schroeven

1. Wat is schroeven?

Schroeven betekent dat je twee dingen stevig aan elkaar vastmaakt met een schroef en een schroefmachine.

De schroef draait zich in het materiaal en trekt alles strak tegen elkaar aan.

2. Waarom gebruik je schroeven?

Je gebruikt schroeven als:

Iets stevig vast moet zitten
Je het later misschien weer los wilt halen
Lijm alleen niet sterk genoeg is

Een schroef zorgt voor een sterke verbinding.

3. Bij welke materialen gebruik je dit?

Schroeven gebruik je meestal bij:

Hout
Triplex of multiplex
MDF
Spaanplaat

Soms kan het ook bij kunststof.
Voor metaal heb je speciale schroeven nodig.

4. Veilig werken

Draag een veiligheidsbril
Zorg dat je werkstuk niet kan schuiven
Houd je handen weg van de plek waar je schroeft
Gebruik het juiste bitje
Begin rustig met draaien

Werk rustig en geconcentreerd.

5. Stappenplan

Leg de materialen goed op elkaar.
Kies een schroef die lang genoeg is.
Zet de schroef recht op het materiaal.
Houd de schroefmachine recht boven de schroef.
Druk stevig en draai rustig in.
Stop als de kop van de schroef netjes in het materiaal zit.

De schroef moet recht zitten en mag niet uitsteken.

6. Wanneer gebruik je schroeven?

Als je een werkstuk van hout maakt
Als je onderdelen vastzet
Als iets stevig moet blijven zitten

7. Veelgemaakte fouten

Scheef indraaien
Het verkeerde bitje gebruiken
Te hard drukken
Te ver doordraaien
Te dicht bij de rand schroeven (dan kan het hout splijten)

‍

Zagen

1. Wat is zagen?

Zagen betekent dat je een materiaal in stukken snijdt met een zaag.

Met zagen maak je een rechte lijn of een vorm in bijvoorbeeld hout.

2. Waarom gebruik je zagen?

Je gebruikt zagen als:

Een stuk materiaal te groot is
Je een werkstuk korter moet maken
Je een vorm wilt maken
Onderdelen passend moeten zijn

Zagen helpt je om precies de juiste maat te krijgen.

3. Bij welke materialen gebruik je dit?

Zagen gebruik je meestal bij:

Hout
Multiplex
MDF
Dun kunststof

Voor metaal gebruik je een speciale metaalzaag.

4. Veilig werken

Draag een veiligheidsbril
Zet je materiaal stevig vast
Houd je handen uit de buurt van het zaagblad
Zaag rustig en met controle
Let goed op je houding

Werk rustig. Niet haasten.

5. Stappenplan

Teken eerst een duidelijke zaaglijn.
Zet het materiaal goed vast.
Zet de zaag op de lijn.
Begin rustig met zagen.
Blijf op de lijn zagen.
Stop als je helemaal door het materiaal bent.

Laat de zaag het werk doen. Niet te hard duwen.

6. Wanneer gebruik je deze bewerking?

Als je hout korter moet maken
Als je een vorm wilt uitzagen
Als onderdelen goed moeten passen

7. Veelgemaakte fouten

Niet eerst aftekenen
Scheef zagen
Te hard duwen
Te snel willen werken
Het materiaal niet vastzetten

Rustig werken geeft een netter resultaat.

‍

Hout

Wat is hout?

Hout komt van bomen.
Bomen groeien in bossen. Als een boom wordt gekapt, wordt de stam in planken of balken gezaagd.

Hout is een natuurlijk materiaal. Dat betekent: het komt uit de natuur en wordt niet in een fabriek gemaakt zoals plastic.

Hoe wordt hout gemaakt?

Een boom groeit jarenlang.
De boom wordt gekapt.
De stam wordt in stukken gezaagd.
Het hout moet drogen (anders trekt het krom).
Daarna wordt het verwerkt tot planken, latten of balken.

Belangrijke eigenschappen van hout

🌿 Sterk maar licht
🔨 Makkelijk te zagen en schuren
🪵 Heeft nerven (lijntjes in het hout)
💧 Kan uitzetten of krimpen door vocht
🔥 Brandbaar
♻️ Duurzaam als je het goed gebruikt

Waar is hout geschikt voor?

Hout is goed voor:

Meubels (tafels, stoelen)
Speeltoestellen
Huizen en schuren
Kunstprojecten
Kleine werkstukken in het technieklokaal

Hout is fijn als je iets wilt maken dat:

Stevig moet zijn
Makkelijk te bewerken is
Er natuurlijk uit moet zien

Waar is hout minder geschikt voor?

In water zonder bescherming (gaat rotten)
Op plekken waar het altijd nat is
Als iets super sterk moet zijn zoals staal
Als iets niet mag branden

Hoe kun je hout het beste bewerken?

🔹 Zagen met een houtzaag
🔹 Schuren met schuurpapier
🔹 Boren met een houtboor
🔹 Vastmaken met spijkers of schroeven
🔹 Lijmen met houtlijm

💡 Let op:

Zaag altijd rustig en recht
Werk met de nerf mee
Draag een veiligheidsbril

Wat kun je allemaal maken met hout?

Een vogelhuisje 🐦
Een brug van latjes
Een krukje
Een maquette
Een spel
Een robotbasis

Hout is één van de meest gebruikte materialen ter wereld.

‍

Schroefmachine

Een schroefmachine gebruik je om een schroef snel vast of los te draaien.

Hij draait automatisch rond als je op de knop drukt.

Een schroefmachine heeft:

🔋 Een accu – zorgt voor stroom
🟫 Een handvat – daar houd je hem vast
🔄 Een draaiende kop (met bit) – die past in de schroef

👀 Waar moet je op letten?

✔️ Kies de juiste bit (kruiskop of plat).
✔️ Zet de bit goed in de schroef.
✔️ Houd de machine recht.
✔️ Begin langzaam met draaien.

🚫 Niet meteen vol gas.
🚫 Niet schuin drukken.
🚫 Niet draaien zonder dat de schroef goed vastzit in het hout.

🧠 Handige tip

Druk de machine stevig tegen de schroef aan.
Druk daarna pas rustig op de knop.

Zo schiet je niet uit de schroef.

Wil je een schroef losdraaien?
Zet de machine dan in de andere draairichting.

🦺 Veilig werken

Draag een veiligheidsbril als dat nodig is.
Houd je vingers uit de buurt van de draaiende kop.
Zet de machine uit als je hem neerlegt.
Werk rustig en geconcentreerd.

🎯 Wat leer je hiermee?

Controle over snelheid
Kracht doseren
Veilig omgaan met elektrisch gereedschap

‍

Zaag

Een zaag gebruik je om materiaal korter te maken.
Meestal zaag je hout, maar soms ook kunststof.

Een zaag heeft:

🟫 Een handvat – daar houd je hem vast
🔪 Een zaagblad met tanden – dat snijdt door het materiaal

De tanden zorgen ervoor dat het hout beetje voor beetje wordt weggehaald.

👀 Waar moet je op letten?

✔️ Zet het hout stevig vast (bijvoorbeeld met een klem).
✔️ Teken eerst een duidelijke lijn.
✔️ Begin rustig met kleine bewegingen.
✔️ Zaag recht langs de lijn.

🚫 Niet duwen of forceren.
🚫 Niet zagen als iemand het hout vasthoudt vlak bij de zaag.
🚫 Niet zagen zonder goed te kijken.

🧠 Handige tip

Maak eerst een klein inkepinkje door zacht heen en weer te bewegen.
Zo glijdt de zaag niet weg.

Daarna kun je grotere zaagbewegingen maken.

Laat de zaag het werk doen — je hoeft niet extra hard te duwen.

🦺 Veilig werken

Draag een veiligheidsbril.
Houd je vingers uit de buurt van het zaagblad.
Werk rustig en geconcentreerd.
Leg de zaag veilig neer als je klaar bent.

🎯 Wat leer je hiermee?

Nauwkeurig werken
Geduld hebben
Veilig omgaan met scherp gereedschap
Recht en netjes werken

‍

voorbereidende Opdrachten

Onderstaande opdrachten helpen je straks in het technieklokaal, maak ze en bereid je hiermee goed voor.

Hoe heten de vogels die in de winter naar warmere plekken vliegen?

Trekvogels

Pluimvee

Zonvogels

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Suspendisse varius enim in eros elementum tristique. Duis cursus, mi quis viverra ornare, eros dolor interdum nulla, ut commodo diam libero vitae erat. Aenean faucibus nibh et justo cursus id rutrum lorem imperdiet. Nunc ut sem vitae risus tristique posuere.