Opdracht

Elektrospel

In deze les ga je je eigen elektrisch spel maken met 7 vragen en 7 antwoorden. Als je straks met een draadje het goede antwoord aanraakt, gaat het lampje branden! De vragen verzin je zelf. Kies één onderwerp, bijvoorbeeld je hobby, sport of iets waar je meer over wilt weten.

Hoe zit dat eigenlijk met elektriciteit?

Stroomschema

Popnagelen

1. Wat is popnagelen?

Popnagelen betekent dat je twee materialen stevig aan elkaar vastmaakt met een popnagel en een popnageltang.

De popnagel wordt in een gat gestoken en met de tang vastgetrokken.
Daardoor klemt hij de materialen stevig tegen elkaar aan.

2. Waarom gebruik je popnagelen?

Je gebruikt popnagelen als:

  • Je dunne materialen stevig wilt verbinden
  • Je geen schroef kunt gebruiken
  • Je een blijvende verbinding wilt maken

Een popnagel zit vast en kan niet zomaar losgedraaid worden.

3. Bij welke materialen gebruik je dit?

Popnagelen gebruik je vaak bij:

  • Dun metaal
  • Aluminium
  • Kunststof
  • Dun plaatmateriaal

Je gebruikt het meestal bij materialen waar je doorheen kunt boren.

4. Veilig werken

  • Draag een veiligheidsbril
  • Boor eerst een gat van de juiste maat
  • Houd je vingers weg van de tang
  • Zorg dat het materiaal goed op elkaar ligt
  • Let op: het pinnetje kan losschieten

Werk rustig en let goed op.

5. Stappenplan

  1. Leg de materialen precies op elkaar.
  2. Boor een gat door beide materialen.
  3. Steek de popnagel in het gat.
  4. Zet de popnageltang op de popnagel.
  5. Knijp de tang stevig dicht.
  6. Knijp door tot het pinnetje afbreekt.

De popnagel zit nu stevig vast.

6. Wanneer gebruik je deze bewerking?

  • Bij het maken van werkstukken van dun metaal
  • Bij het verbinden van plaatmateriaal
  • Als je een sterke en blijvende verbinding wilt

7. Veelgemaakte fouten

  • Gat te groot of te klein boren
  • Materialen niet goed op elkaar leggen
  • Niet stevig genoeg knijpen
  • Vergeten veiligheidsbril op te zetten

Rustig en precies werken geeft het beste resultaat.

Solderen

1. Wat is solderen?

Solderen betekent dat je twee metalen onderdelen aan elkaar vastmaakt met gesmolten tin.

Met een soldeerbout maak je het tin heet.
Het tin smelt en stroomt tussen de onderdelen.
Als het afkoelt, zitten ze stevig vast.

2. Waarom gebruik je solderen?

Je gebruikt solderen als:

  • Je elektrische draden wilt verbinden
  • Je onderdelen van een schakeling vastmaakt
  • Je een kleine, sterke verbinding nodig hebt

Solderen zorgt voor een goede elektrische verbinding.

3. Bij welke materialen gebruik je dit?

Solderen gebruik je bij:

  • Elektrische draden
  • Koperdraad
  • Kleine metalen onderdelen
  • Printplaatjes

Het wordt vooral gebruikt bij techniek met elektriciteit.

4. Veilig werken

  • Draag een veiligheidsbril
  • De soldeerbout is heet (meer dan 300 graden!)
  • Raak de punt nooit aan
  • Leg de soldeerbout altijd terug in de houder
  • Werk rustig en geconcentreerd

De bout is heet. Dus: opletten!

5. Stappenplan

  1. Zet de soldeerbout aan en laat hem warm worden.
  2. Leg de draden of onderdelen tegen elkaar.
  3. Houd de punt van de bout tegen het metaal.
  4. Raak met het tin het warme metaal aan (niet alleen de bout).
  5. Laat het tin smelten en vloeien.
  6. Haal de bout weg en laat het rustig afkoelen.

Niet bewegen terwijl het tin afkoelt.

6. Wanneer gebruik je deze bewerking?

  • Bij het maken van een stroomkring
  • Bij het bouwen van een elektrisch werkstuk
  • Bij het verbinden van draden

7. Veelgemaakte fouten

  • Alleen het tin verhitten (niet het metaal)
  • Te weinig tin gebruiken
  • Te veel tin gebruiken
  • Onderdelen bewegen tijdens het afkoelen
  • De soldeerbout verkeerd neerleggen

Rustig werken geeft een nette en sterke verbinding.

Metaal

Wat is het?

Metaal is een verzamelnaam voor materialen zoals ijzer, staal, aluminium en koper.
Metaal komt uit de grond. Het wordt gewonnen uit gesteente dat erts heet.

Metaal is sterk en wordt veel gebruikt in machines, gebouwen en voertuigen.

Hoe wordt het gemaakt?

  1. Metaalerts wordt uit de grond gehaald.
  2. Het erts wordt verhit in een grote oven.
  3. Het metaal smelt en wordt vloeibaar.
  4. Daarna wordt het gegoten of gewalst in platen, staven of buizen.
  5. Het koelt af en kan daarna bewerkt worden.

Metaal maken kost veel energie.

Belangrijke eigenschappen

  • Heel sterk
  • Vaak zwaar
  • Smelt bij hoge temperatuur
  • Niet brandbaar
  • Kan roesten (bij ijzer en staal)
  • Goed recyclebaar

Let op: niet alle metalen roesten. Aluminium bijvoorbeeld niet.

Waar is metaal geschikt voor?

Metaal is goed voor:

  • Bruggen
  • Fietsen
  • Auto’s
  • Gereedschap
  • Machines
  • Schroeven en spijkers

Je gebruikt metaal als iets:

  • Heel stevig moet zijn
  • Veel gewicht moet dragen
  • Lang mee moet gaan

Waar is metaal minder geschikt voor?

  • Als iets licht moet zijn (soms te zwaar)
  • Als het niet mag roesten (zonder bescherming)
  • Als je het makkelijk met de hand wilt zagen of snijden
  • Voor knutselwerk zonder goed gereedschap

Hoe kun je metaal bewerken?

  • Zagen met een metaalzaag
  • Boren met een metaalboor
  • Buigen met speciaal gereedschap
  • Slijpen
  • Lassen (vastmaken door hitte)

Let op veiligheid:

  • Draag een veiligheidsbril
  • Metaal kan heet worden
  • Let op scherpe randen

Wat kun je ermee maken?

  • Een metalen sleutelhanger
  • Een klein bruggetje
  • Een robotonderdeel
  • Een frame
  • Een gereedschapshouder

Metaal zie je overal om je heen — vaak zonder dat je het doorhebt.

Popnageltang

Een popnageltang gebruik je om twee stukken materiaal stevig aan elkaar vast te maken met een popnagel.

Dit gebruik je vaak bij dun metaal of kunststof.

De popnageltang heeft:

  • 🟫 Twee handvatten – die knijp je samen
  • ⚙️ Een kop – daar steek je de popnagel in

Als je knijpt, trekt de tang de popnagel vast.
Daarna breekt het uitstekende stukje automatisch af.

👀 Waar moet je op letten?

✔️ Boor eerst een gaatje op de juiste plek.
✔️ Steek de popnagel door de twee materialen heen.
✔️ Zet de tang recht op de popnagel.
✔️ Knijp stevig door tot je een klik hoort.

🚫 Niet scheef trekken.
🚫 Niet knijpen zonder dat de popnagel goed in het gaatje zit.
🚫 Niet zonder gaatje beginnen.

🧠 Handige tip

Zorg dat de materialen goed tegen elkaar aan liggen voordat je knijpt.
Anders zit je popnagel los.

Hoor je een klik?
Dan is de popnagel goed vastgezet.

🦺 Veilig werken

  • Draag een veiligheidsbril (het afbrekende stukje kan wegschieten).
  • Houd je vingers uit de buurt van de knijpende delen.
  • Werk rustig en gecontroleerd.

🎯 Wat leer je hiermee?

  • Verbinden van materialen
  • Netjes en precies werken
  • Technisch inzicht in bevestigen

Soldeerbout

Een soldeerbout gebruik je om twee metalen onderdelen aan elkaar vast te maken met tin.

Dit gebeurt vaak bij elektriciteitsprojecten, zoals het verbinden van draadjes.

Een soldeerbout heeft:

  • 🔥 Een hete punt – die wordt heel warm
  • 🟫 Een handvat – daar houd je hem vast
  • 🔌 Een snoer – voor stroom

De punt smelt het soldeertin.
Het tin vloeit tussen de metalen onderdelen en wordt daarna weer hard.

👀 Waar moet je op letten?

✔️ De punt wordt heel heet (meer dan 300 graden!).
✔️ Leg de bout altijd in de houder als je hem niet gebruikt.
✔️ Zorg dat de onderdelen goed tegen elkaar aan liggen.
✔️ Verwarm eerst het metaal, daarna pas het tin.

🚫 De punt nooit aanraken.
🚫 Niet zwaaien met de bout.
🚫 Geen soldeerwerk doen zonder uitleg van de docent.

🧠 Handige tip

Raak met de punt eerst beide metalen onderdelen tegelijk aan.
Houd daarna het tin tegen het metaal (niet tegen de punt).

Zo smelt het tin op de juiste plek.

🦺 Veilig werken

  • Werk altijd onder toezicht van een docent.
  • Draag een veiligheidsbril.
  • Raak alleen het handvat aan.
  • Laat de bout volledig afkoelen voordat je hem opruimt.

🎯 Wat leer je hiermee?

  • Elektrische verbindingen maken
  • Nauwkeurig werken
  • Veilig omgaan met hitte
  • Technisch inzicht in stroomkringen
voorbereidende Opdrachten

Onderstaande opdrachten helpen je straks in het technieklokaal, maak ze en bereid je hiermee goed voor.

Welk materiaal is een goede isolator?

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Suspendisse varius enim in eros elementum tristique. Duis cursus, mi quis viverra ornare, eros dolor interdum nulla, ut commodo diam libero vitae erat. Aenean faucibus nibh et justo cursus id rutrum lorem imperdiet. Nunc ut sem vitae risus tristique posuere.

Welk materiaal geleidt makkelijk stroom?

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Suspendisse varius enim in eros elementum tristique. Duis cursus, mi quis viverra ornare, eros dolor interdum nulla, ut commodo diam libero vitae erat. Aenean faucibus nibh et justo cursus id rutrum lorem imperdiet. Nunc ut sem vitae risus tristique posuere.

Wat is het symbool voor een spanningsbron?

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Suspendisse varius enim in eros elementum tristique. Duis cursus, mi quis viverra ornare, eros dolor interdum nulla, ut commodo diam libero vitae erat. Aenean faucibus nibh et justo cursus id rutrum lorem imperdiet. Nunc ut sem vitae risus tristique posuere.

Wat is het symbool van een weerstand?

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Suspendisse varius enim in eros elementum tristique. Duis cursus, mi quis viverra ornare, eros dolor interdum nulla, ut commodo diam libero vitae erat. Aenean faucibus nibh et justo cursus id rutrum lorem imperdiet. Nunc ut sem vitae risus tristique posuere.

Als iemand zich verbrandt, moet je...

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Suspendisse varius enim in eros elementum tristique. Duis cursus, mi quis viverra ornare, eros dolor interdum nulla, ut commodo diam libero vitae erat. Aenean faucibus nibh et justo cursus id rutrum lorem imperdiet. Nunc ut sem vitae risus tristique posuere.

Bij welke van de stroomschema’s brandt het lampje?

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Suspendisse varius enim in eros elementum tristique. Duis cursus, mi quis viverra ornare, eros dolor interdum nulla, ut commodo diam libero vitae erat. Aenean faucibus nibh et justo cursus id rutrum lorem imperdiet. Nunc ut sem vitae risus tristique posuere.

Waar moet je op letten als je gaat solderen?

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Suspendisse varius enim in eros elementum tristique. Duis cursus, mi quis viverra ornare, eros dolor interdum nulla, ut commodo diam libero vitae erat. Aenean faucibus nibh et justo cursus id rutrum lorem imperdiet. Nunc ut sem vitae risus tristique posuere.